آشكار ميكنند و استعدادات خويش را بروز مىدهند شايد به همين جهت است كه اكثر اختراعات و اكتشافات در زمانهاى جنگ صورت گرفته است . ( 664 . ) اين سخن را ابو عثمان جاحظ در ضمن 100 سخن ابو عثمان جاحظ - صد سخن - برگزيده خود از امام آورده و نيز راغب در المحاضرات راغب - المحاضرات - ج 1 ص 251 ج 1 ص 251 آن را نقل كرده است . ( 665 . ) اين سخن اشاره به اين دارد كه اگر كسى معروف به امانت است تنها با گمان نبايد در مورد او حكم صادر شود كه اين خروج از عدالت است . ( 666 . ) اين كلمه و كلمات 138 ، 141 ، 148 ، 149 و 217 و تعداد ديگرى از كلمات حكمت آميز امام همه در ضمن اين حديث طولانى كه مرحوم صدوق در امالى 2 صدوق - امالى - ص 268 ص 268 از عبد العظيم حسنى 1 عبد العظيم حسنى - نقل عبد العظيم حسنى - از امام جواد ( ع ) از امير مؤمنان نقل كرده ، آمده است . اين حديث را مرحوم صدوق در روز سه شنبه 20 جمادى الاول سال 368 يعنى تقريبا 32 سال قبل از تأليف نهج البلاغه املاء فرموده است . ابن شعبه در كتاب تحف العقول ابن شعبه - تحف العقول - ص 91 ص 91 و مرحوم مفيد در ارشاد مفيد - ارشاد - ص 142 ص 142 نيز اين سخن را نقل كرده‌اند . ( 667 . ) همهء سخنان امام جالب و پر معنا است اما اين سخن جلوه خاصى دارد